Bestu vísindaskáldsögur 20. aldarinnar: Forge of God og Anvil of Stars eftir Greg Bear

Greg Bear var einn af helstu vísindasagnahöfundum níunda og tíunda áratugarins. Þó hann hafi  skrifað merk verk fyrr og síðar þá voru hans frægustu skáldsögur; Blood Music, Forge of God og Darwin‘s Radio,  gefnar út á þeim tíma. Ég las nýverið ólkláran þríleik hans Forge of God (1987) og Anvil of Stars (1992), sem eru nokkuð sjálfstæðar þó sú seinni byrji þar sem sú fyrri lýkur. Þær eru í raun svo ótengdar að litlu máli skiptir að þriðja bókin hafi aldrei verði skrifuð.  

Forge of God var vinsæl á sínum tíma og var meðal annars útnefnd til Nebula verðlaunanna. Hún þykir vera einstök innrásarsaga og sver sig í hóp með Innrásinni frá Mars (1898) eftir Wells og Childhood‘s End (1953) eftir Clarke. Forge of God er þó ansi ólík hinum og minnir meira á Contact (1997*) en Independance Day (1196). Það er lítið um hasar og að sama skapi eru hún langdreginn á köflum, þó það sé ekki alltaf neikvætt. Höfundur gefur sér talsverðan tíma í persónusköpun og að útskýra framandi tækni. Það er skemmtilegt frá því að segja að ein sögupersónan, Lawrence Van Cott, var byggð á vísindasagnahöfindinum Larry Niven. Í Forge of God hverfur Evrópa tungl Júpíter skyndilega eitt kvöld og stutt síðar lenda geimverur í Bandaríkjunum og Ástralíu. Á báðum stöðum eiga þær í samskiptum við yfirvöld en eru ekki samsaga. Fólk fer því að efast um hver sé að segja rétt frá og hver tilgangur þeirra sé á Jörðinni. Fléttunni lýkur svo í ansi mögnuðu risi í loki sögunnar. 

Á sínum tíma átti að kvikmynda bókina en aldrei varð af því. Mig grunar þó að leikstjórinn Roland Emmerich hafi sótt innblástur í bókina að minnsta kosti hvað varðar 2012 (2009). Fleiri ættu kannski að gera hið sama því vöntun hefur verið á góðum geimveruinnrásarsögum síðustu ár, bæði hvað varðar litla og stóra tjaldið. 

Eins og ég sagði ér bókin langdreginn en ég mæli þó með henni, sérstaklega fyrir aðdáendur Bear. Fyrir aðra sem hafa aldrei kynnst höfundinum er Blood Music betri staður til að byrja á verkum hans. 

Seinni bókin í þessum ókláraða þríleik er allt öðruvísi. Sumir gætu kallað hana YA en það er aðeins vegna aldurs söguhetjanna. Bókin fjallar um hóp af ungmennum sem ferðast um geiminn í leit að hefnd. Þemu og hugmyndarheimur sögunnar eru einstaklega áhugaverð og oft of þung til að passa við áður nefndann bókmenntaflokk. Ólík þeirri fyrri þá veður þessi bók út um allt. Hún er því langt frá því að vera langdreginn en mætti þess í stað að vera einbeittari (ef það er ekki eitt, þá er það annað). Lokin eru svo alger sprengja, þannig að bækurnar eiga það sameiginlegt. Anvil of Stars neyðir lesandann til að horfa í spegil og sýnir honum hvernig mannkynið er í raun og veru. 

Anvil of Stars var tekið ágætlega við útgáfu en hún fékk engar útnefningar til hinna stóru verðlauna í vísindasagnaheiminum. Ég myndi þó sjálfu segja að hún sé betri af bókunum tveimur, en veit jafnframt að flestir eru ósammála því. 

*Skáldsagan Contact eftir Carl Sagan kom út árið 1985.